Çin’de Sosyal Kredi Sistemi Nedir, Nasıl Çalışır?

0
24

Çin’in sosyal kredi – puanlama sistemi, 2009 yılında konuşulmaya başlanılıp, 2014 yılında resmi kaynaklar tarafından doğrulanmıştı. Peki sosyal kredi sistemi nedir ve 2021 yılında nasıl çalışıyor?

Çin’de bireylerin ve şirketlerin davranışlarının puanlandığı bu sistemde elde edilen sonuçlara göre bir takım ödüller ve cezalar veriliyor. 2020’nin sonuna kadar tüm vatandaşlarını sisteme dahil etmeyi planlayan Çin hükümeti bu planı Covid-19 nedeniyle ertelemişti. Henüz gönüllülük esasına dayalı olan sosyal kredi sistemi ileride zorunlu hale gelecek.

33 Milyondan Fazla İşletmeye Sosyal Kredi Puanı Verildi

Bağımsız işletmeler ve devlet kurumları dahil olmak üzere bir dizi kaynaktan elde edilen veriler analiz edilerek, belirlenen kriterlere göre şirket puanlarına dönüşüyor.

Şirketler için Puan Kriterleri;

  • Vergilerin zamanında ödenmesi
  • Gerekli lisanslara sahip olunması
  • Çevre koruma gereksinimlerini karşılanması
  • Sektöre özgü gereksinimlerin yerine getirilmesi
  • Ortak iş yapılan işletmelerin kredi puanları
Çin Sosyal Kredi Sistemi

Çin’in Sosyal Kredi Sistemindeki Cezalar Neler?

Seyahat Yasakları

Çin Ulusal Kamu Kredi Bilgi Merkezi tarafından yayınlanan 2019 yılına ait raporlarda düşük sosyal kredi puanı nedeniyle 23 milyon kişinin uçak ve tren seyahati engellenerek kara listeye alındıkları anlaşılıyor.

Okul Yasakları

Sosyal kredi puanı düşük olan ailelerin çocukları için belirli okullara girişler zorlaşıyor. 2018 yılında babasının borçlu olarak kara listede gözükmesinden dolayı bir öğrencinin üniversiteye girmesine izin verilmedi. İlerleyen dönemlerde okul yasakları ile ilgili sorunların artması bekleniyor.

Daha Fazla Denetime Tabii Tutulma

Düşük puanlı işletmeler daha fazla denetime ya da devlet kontrolüne tabii tutulabiliyor.

Puanların Halka Açıklanması

Hükümet, düşük puanlı kişilerin listesini halka açık bir şekilde paylaşıyor. Bu da düşük puanlı işletmelerin yeni iş birliklerini ve ortaklıklarını olumsuz yönde etkileyebileceği anlamına geliyor.

Kırmızı Listedekilere Sunulan Ödüller

Yelpazenin diğer ucunda ise toplumun seçkin üyeleri olmaya kararlı bireyler ve şirketler için ödüller mevcut. Yüksek puana sahip kişiler kırmızı listeye alınarak günlük hayatlarını kolaylaştıracak bir takım ayrıcalıklara sahip oluyorlar. Örneğin “Gelişmiş Sertifika Kuruluşu” olarak sınıflandırılan şirketlerin gümrükleme işlemleri daha kısa sürüyor. A dereceli vergi mükellefleri, vergi beyannamelerini daha hızlı işleme koyabiliyor ve daha az denetimden geçiyor.

CEVAP VER

Please enter your comment!
Please enter your name here